Czy za wszystko powinniśmy dziękować?

Święto Dziękczynienia jest jednym z moich ulubionych świąt. Lubię wszystko, co jest z nim związane – jedzenie, atmosferę, porę roku, na którą przypada, a przede wszystkim samą ideę wyrażania wdzięczności. Łatwo to czynić, gdy wszystko w życiu się układa. Co jednak, jeśli ktoś bliski cierpi lub umiera? Gdy nie mamy niczego, za co możemy dziękować? Czy powinniśmy dziękować za złe rzeczy, które dzieją się w naszym życiu?

Biblia w wielu miejscach zachęca do dziękowania i wyrażania wdzięczności Bogu. Jeśli wczytamy się w te fragmenty, zobaczymy, że motywacje do dziękczynienia są zawsze dobre. Przykład znajdziemy w Psalmie 107,8: „Niech dzięki czynią Panu za Jego miłosierdzie, za Jego cuda dla synów ludzkich”. Nawet w Liście Jakuba 1,2-3, gdzie co prawda autor zachęca nas do radowania się, kiedy los nam nie sprzyja, powodem do radości nie jest sam problem, lecz jego owoc w postaci wytrwałości.

Czy Bóg spodziewa się, że będziemy Mu dziękować za takie nieszczęścia jak śmierć ukochanej osoby lub stanie się ofiarą przestępstwa? Często w tym kontekście cytuje się Efezjan 5,20: „Dziękujcie zawsze za wszystko Bogu Ojcu w imię Pana Jezusa Chrystusa”. Czy jednak takie jest znaczenie tego fragmentu? Czy Paweł ma na myśli, że powinniśmy dziękować Bogu za zło i same tragedie? Nie sądzę, byśmy koniecznie mogli dojść do takiego wniosku.

Po pierwsze, niektórzy komentatorzy twierdzą, że Paweł, używając słowa „wszystko”, miał raczej na myśli „wszystko, co Bóg uczynił”, a zwłaszcza wszystkie przejawy Bożej łaski, miłosierdzia i miłości, które przedstawił Paweł w tym liście. Utrzymują znaczenie wersetu w kontekście listu Pawła.

Po drugie, jedna z podstawowych zasad interpretacji biblijnej uczy nas, aby nigdy nie wyciągać wniosków na podstawie jednego niejasnego fragmentu biblijnego, który stoi w sprzeczności z resztą Pisma Świętego. Nie znajdziemy w Biblii wyraźnego potwierdzenia tego, że powinniśmy dziękować za złe rzeczy; nie przeczytamy też nigdzie, że ktokolwiek tak czynił. Tak, ludzie chwalą Boga w obliczu tragedii, ale Biblia nie wymaga od nas udawania, że cierpienie nie jest bolesne ani nazywania zła dobrym.

Cokolwiek myślimy, że Paweł miał na myśli w Liście do Efezjan 5, jasne jest, że Bóg chce, abyśmy zawsze znajdowali powody do wdzięczności, nawet w trudnych czasach. Paweł napisał w 1 Tesaloniczan 5,18: „W każdym położeniu dziękujcie, taka jest bowiem wola Boża w Jezusie Chrystusie względem was”. Nie są to słowa bez pokrycia. Paweł żył zgodnie z tym, co propagował. Pomimo tego, że ostatni okres swojego życia często spędzał w więzieniu, w swoich listach nieustannie wyrażał radość i dziękczynienie. Nie dopuścił do tego, by uwięzienie powstrzymało go od znajdowania powodów do radości i wdzięczności, lecz szukał dobrych stron swojej sytuacji.

Dlaczego wyrażanie wdzięczności jest tak ważne? Sprzyja naszej kondycji emocjonalnej, fizycznej i duchowej.

Po pierwsze, wzmacnia naszą więź z Bogiem. Psalm 100 mówi nam: „Wkroczcie w Jego bramy z dziękczynieniem”. Ten werset przedstawia obraz pielgrzyma idącego do świątyni w Jerozolimie, która była miejscem zamieszkania Boga na ziemi. Innymi słowy, mamy wchodzić w obecność Boga z dziękczynieniem. Im bardziej jesteśmy wdzięczni i wyrażamy to Mu przez modlitwę, tym bardziej zbliżamy się do naszego Stwórcy.

Po drugie, wzmacnia nasze relacje z innymi. Badania wskazują na związek między wdzięcznością a hojnością. Wdzięczni ludzie są zwykle bardziej hojni. Są również lepiej odbierani i bardziej lubiani niż inni. ⁽¹⁾

Po trzecie, wiąże się z naszym samopoczuciem fizycznym i psychicznym. Badania wykazały, że wdzięczni ludzie są bardziej energiczni, radośni, zdrowsi, lepiej śpią i mają niższe ciśnienie. Są po prostu szczęśliwsi. ⁽¹⁾

Przysłowie amiszów powiada: „Pokój to zobaczyć zachód słońca i wiedzieć, komu podziękować. Kiedy dzień dobiegnie końca, niezależnie od tego, czy był dobry, czy zły, zawsze są powody, by dziękować. Nie, nie udajemy, że jesteśmy szczęśliwi z powodu cierpienia. Ale bez względu na to, jak ciemne są okoliczności, możemy szukać dobra, które czyni Bóg, i dziękować Mu.

 ⁽¹⁾ Robert A. Emmons, Thanks! How The New Science of Gratitude Can Make You Happier (Dzięki! Jak nowa nauka o wdzięczności może uczynić cię szczęśliwym) Nowy Jork: Houghton Mifflin Company, 2007.