Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje — czy na pewno?

W Stanach popularne jest przysłowie: „Bóg pomaga tym, którzy sami sobie pomagają”. Polskie odpowiedniki to: „Jak się człowiek nie przyłoży, to mu i Pan Bóg nie dołoży” lub „Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje”. Czy to jednak prawda? Czy Biblia uczy takiej postawy? Większość Amerykanów uważa, że to przysłowie pochodzi ze Słowa Bożego, ale faktycznie wywodzi się ze starożytnej Grecji i znajduje odzwierciedlenie w kilku greckich tragediach, a także w jednej bajce Ezopa.

Jeśli więc to nie pochodzi z Biblii, czy automatycznie mija się z prawdą? Zazwyczaj rozumiemy to w ten sposób, że Bóg pomaga tym, którzy są samowystarczalni, silni i pracowici, ale takie postawienie sprawy jest sprzeczne z duchem Biblii. Bóg z pewnością zachęca do sumiennej pracy, ale nie uwarunkowuje swojej pomocy od tego. Wręcz przeciwnie — im bardziej polegamy na swoich umiejętnościach, sile, zdolnościach czy pozycji społecznej, tym bardziej w efekcie polegamy na sobie, tym mniejszy margines zostawiamy Bogu do działania. Im mocniej staramy się żyć w oparciu o własne możliwości, tym mniej będziemy w stanie skorzystać z Bożych zasobów wsparcia.

Pojawia się zatem pytanie: „Czy mamy realny wpływ na kształt i rozmiar otrzymanego od Boga wsparcia?” Oczywiście, że tak! Aby to ukazać, wrócę do zacytowanego wcześniej przysłowia. Skomentuję je na trzy sposoby.

„Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje… jeśli ma wiarę”. Wiara jest kluczowa dla uzyskania czegokolwiek od Boga, niezależnie od tego, czy chodzi o zbawienie, czy o prowadzenie w danej sytuacji. Nie można podobać się Bogu bez wiary (Hbr 11,6). Powiedzmy, że prosimy Boga o mądrość. Najpierw musimy uwierzyć, że On odpowie, w przeciwnym razie nasza prośba jest daremna (Jakuba 1,5–7). Dlatego jeśli chcemy uzyskać od Boga pomoc, najpierw musimy zbudować „platformę” do jej przyjęcia — czyli wiarę. Łatwiej powiedzieć niż zrobić, ale List do Rzymian 10:17 instruuje, jak to odbywa się w praktyce: „Tak więc wiara przychodzi przez słuchanie, a słuchanie przez Słowo Boże”. Im lepiej poznamy Boga i Jego obietnice, tym większa będzie nasza wiara.

„Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje… jeśli ma właściwe nastawienie”. Pomijającwiarę, nic nie wpływa na naszą relację z Bogiem bardziej niż nasza postawa. Przestroga, że „Bóg sprzeciwia się pysznym, ale daje łaskę pokornym”, znajduje się w Piśmie kilkukrotnie. Pomyśl tylko: Bóg nie ignoruje po prostu arogantów z hucpą, ale stawia na ich drodze przeszkody! Z drugiej strony pokora otwiera bramy nieba (strumienie łaski Bożej).

Bycie pokornym nie oznacza zaniżania własnej samooceny. Jeśli chcemy odkryć tajemnicę pokory, spójrzmy na Jezusa. On znał swoją wartość i rolę, i mimo wysokiej pozycji we wszechświecie, był gotów uniżyć się, by służyć ludziom i podporządkować się Ojcu. Tym jest właśnie pokora.

Innym przykładem właściwego nastawienia jest wdzięczność. Spójrzmy, co się stało z Izraelitami na pustyni, którym jej zabrakło. Co sprawiło, że wpadali ciągle w tarapaty i w konflikty z Bogiem? Narzekanie. Gdyby tylko okazywali większą wdzięczność Bogu, prawdopodobnie nie błąkaliby się po bezdrożach piasków pustyni przez czterdzieści lat.

„Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje… jeśli żyje sprawiedliwie”. Słowa Psalmu 5,13 dobrze podsumowują tę prawdę: „Bo Ty, Panie, będziesz błogosławił sprawiedliwemu: otoczysz go łaską jak tarczą”. Bóg oczekuje od nas posłuszeństwa. Prawe życie nie zbawia nas, ale z pewnością pomaga nam uniknąć wielu problemów. Daje też możliwość Bożej interwencji.

Czyż to nie wspaniale, że Bóg pragnie nam pomóc, gdy jesteśmy w potrzebie! Pamiętajmy, że Bóg pomaga tym, którzy przychodzą do Niego z wiarą, pokorą, wdzięcznością i posłuszeństwem.